GOMES Media

Equestrian photography | News | Media management

Nieuws

De Lusitano op weg naar het internationale podium

Tijdens Jumping Mechelen in 2018 reed de Portugese Maria Caetano samen met haar imponerende witte Lusitano hengst Coroado AR voor het eerst meer dan 80 procent bij elkaar tijdens de Kür op Muziek. Met deze prestatie schreef het duo geschiedenis, niet alleen voor Portugal maar ook voor de Portugese Lusitano paarden.

Hun score van 80.160 procent werd de hoogst behaalde score met een Lusitano tot dan toe. Precies een jaar later verbrak Caetano haar eigen record met 80.940 procent, ditmaal weer met Coroado tijdens Jumping Mechelen 2019. Sindsdien beklimt de combinatie de ranglijsten en blijft Coroado een enorme verschijning in de ring. Hetzelfde geldt voor João Miguel Torrão die eveneens een verschijning is met zijn bruine Lusitano hengst Equador. Deze jonge combinatie heeft samen de weg naar het internationale strijdtoneel gelopen en belooft veel goeds voor de toekomst. Met de recente prestaties bewijzen de Portugezen dat hun raspaarden zeker adequaat zijn voor het hogere dressuurwerk. Echter verschijnen er zelden Lusitano’s in de internationale ringen. Hoogtijd dus om een beter kijkje te nemen in de wereld van de Lusitano paarden en om erachter te komen waarom dit zo is.

De rijke geschiedenis van de Lusitano

De Lusitano.

De Lusitano heeft zijn naam te danken aan de Romeinse provincie waar hij zijn oorsprong vindt, Lusitania. Deze provincie lag des tijds in het Iberische Schiereiland, wat vandaag de dag bestaat uit Spanje en Portugal. Al enkele eeuwen wordt de Lusitano gefokt, voornamelijk in het zuiden van Portugal. De Lusitano deelt zijn herkomst grotendeels met de nauw verwante Andalusiër paarden. Tot 1967 deelden de Lusitano’s en de Andalusiërs zelfs een gemeenschappelijk stamboek, maar in 1967 kregen ze elk hun eigen stamboek. De Lusitano kreeg het Puro Sangua Lusitano (PSL) stamboek en de Andalusiër kreeg het stamboek Pura Raza Española (PRE). De Lusitano is nog nauwer verwant aan de Altér Real paarden. Dit is technische gezien geen ras maar een ondersoort van de Lusitano, aangezien het een aparte bloedlijn binnen de Lusitano is. Deze bloedlijn heeft zich gedurende langere tijd afzonderlijk ontwikkeld. De Altér Real werd van oorsprong gefokt voor de stallen van het Portugese hof, wat de naam Altér Real verklaart; ‘real’ betekent namelijk ‘koninklijk’ in het Portugees. Een leuk feitje is dat 3 van de 4 paarden van het Portugese team voor de Olympische Spelen in Tokyo uit de Altér Real lijn komen en dus AR achter hun naam hebben.

De geschiedenis van de Lusitano en de Andalusiër gaat 1500 jaar terug naar de Griekse en Romeinse Oudheid toen ze nog tot hetzelfde ras behoorde, het Iberische paard. De Iberische paarden werden toen al gezien als vooraanstaande rijpaarden. Vele Spaanse en Portugese koningen zagen de Iberische paarden als een symbool van kracht en gedurende de eeuwen gebruikten de krijgers en stierenvechters van Spanje en Portugal deze paarden vanwege hun moed, hun wendbaarheid en gehoorzaamheid. Gedurende de laatste 300 jaar zijn de karakteristieken van het paard van Andalusië en het paard van Portugal gaan verschillen door de verschillende eisen die aan de rassen werden gesteld. Het Portugese paard bleef dichterbij het Iberische paard en verspreide zich in de 18de eeuw over Europa, Azië en Noord-Afrika door te fungeren als ras verbeteraar. Pas in de 19de en 20ste eeuw ondervond het ras mengelingen met ander bloed om zo de trekkracht van de paarden te verbeteren. Het paard was weliswaar sterker geworden maar het werd ook groter en zwaarder. Door de mengeling van bloed verloor het paard een stuk van zijn behendigheid en verslechterde ook zijn levendigheid, zijn werkwilligheid naar de ruiter en de ijverige werkhouding. Echter kon de mengeling met ander bloed de fundamentele kwaliteiten van de Lusitano niet compleet te niet doen. De Portugese fokkers hebben juist gebruik gemaakt van deze buitenlandse invloeden om zo een paard te fokken dat groter is dan voorheen en een kwaliteit van bewegen heeft dat niet onderdoet aan de andere paardenrassen in de moderne paardensport. Vandaag de dag staat de Lusitano bekend als een compact en wendbaar paard. De Lusitano is door zijn rijke geschiedenis uitgegroeid tot een intelligent, betrouwbaar en vooral trots paard.

Hedendaags gebruik van de Lusitano

Vandaag de dag wordt de Lusitano voor verschillende doeleinden gebruikt. Zo is hij door zijn trekkracht geschikt als tuigpaard en door zijn draagkracht als rijpaard. De Lusitano wordt veelal ook nog gebruikt voor het traditioneel Portugese stierenvechten door zijn wendbaarheid en gehoorzaamheid. De Lusitano is een moedig paard en niet bang voor stieren, vandaar ook dat de paarden van oudsher gebruikt worden door de campinos; de stierenhoeders. De campinos zijn een nationaal begrip uit de regio Ribatejo gelegen in het midden van Portugal. De Lusitano wordt door hen voornamelijk gebruikt om de koeien en stieren te hoeden en te leiden. Maar de Lusitano heeft samen met zijn campino ook de moeilijke taak om de stieren uit de arena te leiden na een gevecht. Deze tak van de Portugese paarden cultuur sterft echter uit. Zo moderniseert de werkwijze van de campinos snel en zijn er nog maar 2 boerderijen in Portugal waar de campinos op traditionele wijze werken.

© 2020 Gomes Media

Echter wordt een ander stukje van de Portugese paarden cultuur steeds populairder. Zo verandert de stad Golegã elke november voor 10 dagen in dé paardenhoofdstad van Portugal tijdens het nationale Lusitano festival. Dit festival begon in de 18de eeuw als een boerenmarkt om de lokale producten te promoten en de bekende Lusitano fokkers uit de regio hielpen mee door hun paarden tentoon te stellen. Inmiddels zijn de Lusitano paarden de hoofdattractie geworden en draait alles om hen tijdens het Feira Nacional do Cavalo. De belangrijkste dag van het festival is altijd op de 11de van November. Die dag is het namelijk Sint Maarten en kleed iedereen zich in zijn mooiste traditionele rijkleding. Overigens kleden de ruiters zichzelf gedurende het hele festival veelal in traditioneel Portugese stijl. Normaal is Golegã een rustig dorpje maar tijdens het festival verandert het in een waar paardenfestijn. Tijdens het festival laten de fokkers overdag hun paarden zien aan het grote publiek en ontvangen ze potentiële kopers. Echter wanneer de avond valt, maakt de handel plaats voor feest. Met vele eettentjes, restaurants, winkels en cafés blijft het tot in de vroege uurtjes nog erg levendig op straat en ook het feesten wordt te paard gedaan. Naast het nationale Lusitano festival in Golegã vinden er gedurende het jaar meerdere festivals plaats waarin de Lusitano de hoofdrol speelt. Zo heb je eveneens in Golegã het merrie festival dat elke mei plaats vindt. In juni vindt de International Lusitano Horse Show plaats in Cascais, dit evenement is de belangrijkste waar de succesvolste fokkers hun paarden laten zien in verschillende disciplines. Tenslotte is er in juli de paardenmarkt in Ponte de Lima, het grootste Lusitano evenement na het nationale Lusitano festival. Het is wel duidelijk dat de Lusitano vandaag de dag nog steeds groot deel uitmaakt van de Portugese cultuur.

De Lusitano en dressuur

Gevestigd in Lissabon is een van de vier erkende grote ruiteracademies van de wereld; The Portuguese School of Equestrian Art (EPAE). Het wordt weliswaar beschouwd als de minst bekende van de vier maar dit komt door de langdurige sluiting van de school in de 19de eeuw door de politieke onrust. De school is sinds de heropening in 1979 bezig met het behouden van de Portugese tradities in de paardensport en de klassieke dressuur. De school gebruikt uitsluitend bruine Alter Real Lusitano hengsten van de stoeterij Coudelaria Alter Real. De Lusitano paarden worden verzorgd en getraind volgens de principes uit het boek geschreven in 1790 door Manuel Carlos om zo de filosofie van zijn rijmeester Dom Menzes te behouden. De paarden en ruiters trainen voor de wekelijkse shows waarin carrousel, Pas de Deux en oefeningen aan de hand uitgevoerd worden. Naast de EPAE zijn er vele onafhankelijke trainers die de kunst van de klassieke dressuur in leven houden. Veel van de trainers waren leerlingen van Nuno de Oliveira, hij stond internationaal bekend als de laatste Grand Master van de klassieke dressuur.

De legendarische Rubi met zijn ruiter Conçalo Carvalho, wordt gezien als de huidige grondlegger van de moderne lusitano’s. | © Maximilian Schreiner

Van de klassieke dressuur gaan we naar het competitieve dressuur waar de Portugezen steeds serieuzer gaan meedoen. Voor het eerst heeft Portugal een compleet team dat zich voor de Olympische Spelen heeft gekwalificeerd. Voorheen konden alleen individuen zoals Carlos Pinto, Miguel Ralão en Gonçalo Carvalho Portugal vertegenwoordigen op de Spelen. Er hangt dus verandering in de lucht en het opmerkelijke is dat de vier gekwalificeerde allemaal nog niet zo heel lang internationaal concurreren. Bovendien rijden ze alle vier ook nog eens op Lusitano paarden, waarvan drie dus met de Alter Real bloedlijn. Maria Caetano en Duarte Nogueira rijden beide zelfs op een zoon van Rubi AR die met Gonçalo Carvalho meedeed aan de Olympische Spelen 2012 in Londen en de hoogst scorende Lusitano op de Olympische Spelen is.

João Miguel Torrao en Equador (POR). | © 2019 Gomes Media

Nu we meer kennis hebben van de Lusitano wil ik terugkeren naar de vraag die aan het begin werd gesteld; waarom zijn er zo weinig Lusitano’s in de internationale ringen te zien? Het feit is dat de Lusitano fokkers zich pas 15 tot 20 jaar focussen op het fokken van paarden voor dressuur wedstrijden. De traditie is lang zo geweest dat de paarden gebruikt worden voor het stierenvechten en om de klassieke dressuur te behouden. Door de internationale focus van de fokkers worden de paarden steeds beter maar wat de Portugese dressuur ook helpt is dat investeerders groot vertrouwen hebben in de Lusitano en zo de ruiters naar internationaal niveau helpen. Het vertrouwen in de paarden en de ruiters is zeker niet misplaatst gezien de recente prestaties. Zo heeft Maria Caetano de smaak van de overwinning te pakken en wil ze meer, vandaar ook dat ze naar Duitsland is verhuisd om zo dichterbij de internationale top te komen. Ook João Torrão is hard bezig met trainen, zo is hij recentelijk naar het Verenigd Koninkrijk geweest om daar les te krijgen van Carl Hester. Beide ruiters hebben meerdere paarden in opleiding staan om zo verder te bouwen aan de weg van de Lusitano naar het wereldpodium. Ook de andere 2 gekwalificeerde Portugezen, Duarte Nogueira en Rodrigo Torres, zijn bezig met het verbeteren van de Lusitano. Zo focust het 200 jaar oude familie bedrijf van Rodrigo Torres zich de laatste 10 jaar op het fokken van dressuur paarden en werkt Duarte Nogueira al 35 jaar voor de Alter organisatie die nauw samenwerkt met de Portugese School of Equestrian Art om zo de beste paarden te selecteren en op te leiden voor de dressuur. De toekomst van de Portugese dressuur ziet er rooskleurig uit en het zal een aangename verandering zijn om de barok paarden te zien strijden om het internationale podium dat momenteel hoofdzakelijk gedomineerd wordt door de warmbloed paarden.


Iris Knook


© 2019 Gomes Media
De opkomende combinatie op dit moment; João Miguel Torrao en Equador.
« 1 van 18 »

Foto’s: GOMES Media (tenzij anders vermeld).

LEAVE A RESPONSE

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Iris is gepassioneerd paardensporter. Ze fotografeert en schrijft met enige regelmaat over de sport. Daarnaast is ze begaan met videobewerking en reist ze graag de wereld rond.
Translate